Rehber
Yeni nesil ÖKC ve e-Arşiv: marketler için kısa rehber
· 6 dk okuma · Kasadaş ekibi
Kısa cevap: Yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (YN ÖKC), perakende satış fişini düzenleyip mali bilgileri GİB’e elektronik ortamda ileten cihazdır ve satış yazılımının ÖKC ile bağlantılı çalışması VUK 483 sayılı Tebliğ gereğidir. e-Arşiv Fatura ise e-Fatura’ya kayıtlı olmayan alıcılara düzenlenen elektronik faturadır.
Bu yazı, marketlerde en çok karışan iki konuyu sade bir dille özetler: yeni nesil ödeme kaydedici cihazlar ve e-Arşiv Fatura. Yalnız resmî kaynaklarda açıkça yazanları aktarıyoruz. Kaynaklar yazının sonunda. Kendi durumunuz için mutlaka mali müşavirinize danışın.
Yeni nesil ÖKC nedir?
Yeni nesil ödeme kaydedici cihazlar (YN ÖKC), perakende satış fişini düzenleyen ve mali bilgileri Gelir İdaresi Başkanlığına (GİB) elektronik ortamda iletebilen cihazlardır. Konuyla ilgili tebliğler, kılavuzlar ve duyurular GİB’in YN ÖKC portalında yayımlanır.
Satış yazılımı ÖKC ile bağlantılı olmak zorunda mı?
Evet. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 483) 8. maddesine göre, perakende satışta kullanılan satış uygulama yazılımları ve üzerinde çalıştıkları bilgisayar vb. donanımlar YN ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı kullanılmalıdır. Sipariş almada kullanılan mobil el terminalleri de bu kapsamdadır. Bağlantı ve iletişim, GİB’in “ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanında belirtilen protokole göre yapılır. Mükellefler bağlantıları YN ÖKC yetkili servislerine başvurarak yaptırır. Tebliğ bu işlemler için 1/4/2018 tarihini öngörmüştür.
Pratikte bunun anlamı şudur: Kasa programında yaptığınız satış, ÖKC’de mali değeri olan bir fişe dönüşmelidir. ÖKC’yi atlayan bir satış yolu olmamalıdır.
Kartlı ödeme nasıl alınır?
Aynı tebliğ, banka EFT-POS cihazlarının ÖKC ile entegre ve bağlantılı kullanılmasını da düzenler. Satış işlemi ÖKC’den başlatılır, tutar EFT-POS’a ÖKC’den otomatik gönderilir ve işlem ÖKC’de sonlanır. Müşteri slip bilgisi fiş içeriğinde yer alır. Yeni nesil Android ÖKC’lerde kart ödemesi genellikle cihazın üzerindeki banka uygulamasıyla alınır.
Son düzenlemeler
- Sıra No: 566 (Resmî Gazete, 25 Eylül 2024) 483 sayılı Tebliğde değişiklikler yaptı. Örneğin YN ÖKC’lerden düzenlenen günlük kapanış (Z) raporlarına ait mali bilgilerin güvenli servis sağlayıcısı (ÖKC TSM merkezleri) üzerinden GİB’e elektronik ortamda bildirileceğini düzenledi. Metin YN ÖKC portalında bulunur.
- Sıra No: 593 (8 Mayıs 2026) YN ÖKC’lerden e-Belge (e-Fatura ve e-Arşiv Fatura) düzenlenebilmesinin usul ve esaslarını belirler. Hangi e-Belgelerin YN ÖKC’den düzenlenebileceği, GİB’in ynokc.gib.gov.tr ve ebelge.gib.gov.tr adreslerinde yayımlayacağı kılavuzlarla belirlenir. Bu hizmeti vermek isteyen YN ÖKC üreticileri GİB’e başvurur.
Bu alan hareketlidir. Uygulama ayrıntıları kılavuzlarla netleştikçe ÖKC üreticinizin ve yazılım sağlayıcınızın duyurularını takip edin.
e-Arşiv Fatura nedir?
GİB’in e-Belge portalındaki tanımına göre e-Arşiv Fatura, e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere ve vergi mükellefi olmayan alıcılara düzenlenen elektronik faturadır. Alıcının talebine göre kâğıt ya da elektronik ortamda iletilir, elektronik ortamda saklanır. Uygulamanın dayanağı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509)’dur.
Kısaca:
- Müşteriniz e-Fatura mükellefiyse e-Fatura,
- değilse (ör. bireysel müşteri ya da e-Fatura’ya kayıtlı olmayan işletme) e-Arşiv Fatura düzenlenir.
Hangisinin düzenleneceği, alıcının e-Fatura kayıtlı kullanıcısı olup olmadığına bakılarak belirlenir. Bu nedenle kasa yazılımının faturalı satışta mükellef sorgusu yapabilmesi işinizi kolaylaştırır.
e-Arşiv nasıl düzenlenir?
GİB’in e-Belge portalında yararlanma yöntemleri, başvuru adımları ve özel entegratör listesi yer alır. Marketler çoğunlukla bir özel entegratörün hizmetini kullanır. Kasa ve yönetim yazılımı da faturayı entegratör üzerinden keser.
Kasada faturalı satış: dikkat edilecekler
- Müşterinin VKN/TCKN ve unvan bilgisinin doğru alınması,
- mükellef sorgusuna göre doğru belge türünün seçilmesi,
- internet yoksa fatura talebinin kaybolmaması, kuyruğa alınıp bağlantı gelince düzenlenmesi,
- fatura düzenleme süresine ilişkin yasal sınırların gözetilmesi (mali müşavirinizle teyit edin).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve resmî metinlerin yerine geçmez. Mevzuat değişebilir. Güncel metin için yukarıdaki GİB kaynaklarına, uygulama için mali müşavirinize başvurun.
Kaynaklar
- GİB Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz portalı, Mevzuat (erişim: 2026-10-08)
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 483), güncel metin (erişim: 2026-10-08)
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 566) (erişim: 2026-10-08)
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 593) (erişim: 2026-10-08)
- GİB e-Belge portalı, e-Arşiv Fatura hakkında (erişim: 2026-10-08)
- GİB e-Belge portalı, e-Arşiv özel entegratör listesi (erişim: 2026-10-08)