Rehber
e-Fatura ve e-Arşiv farkı: marketler için kısa rehber
· 6 dk okuma · Kasadaş ekibi
Kısa cevap: Alıcı e-Fatura uygulamasına kayıtlıysa e-Fatura, değilse (bireysel müşteri ya da kayıtlı olmayan işletme) e-Arşiv Fatura düzenlenir. Markette perakende satış ÖKC fişiyle belgelenir; müşteri fatura isterse mükellef sorgusuyla doğru belge türü seçilir ve ÖKC’den fatura bilgi fişi alınır.
Kısaca fark
e-Fatura, e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükellefler arasında elektronik ortamda düzenlenip GİB altyapısı üzerinden iletilen faturadır. e-Arşiv Fatura ise GİB’in tanımıyla e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere ve vergi mükellefi olmayan alıcılara düzenlenen elektronik faturadır; alıcıya kâğıt ya da elektronik ortamda iletilir, elektronik ortamda saklanır.
| Alıcı | Düzenlenecek belge |
|---|---|
| e-Fatura’ya kayıtlı işletme | e-Fatura |
| e-Fatura’ya kayıtlı olmayan işletme | e-Arşiv Fatura |
| Bireysel müşteri (vergi mükellefi olmayan) | e-Arşiv Fatura |
Belge türünü satıcının değil alıcının durumu belirler. Bu yüzden faturalı satışta alıcının e-Fatura kayıtlı kullanıcısı olup olmadığına bakılır: buna mükellef sorgusu denir.
Markette ÖKC fişi, e-Fatura ve e-Arşiv
Markette perakende satışın olağan belgesi yazar kasa (ÖKC) fişidir. Fatura şu durumlarda gündeme gelir:
- Müşteri fatura ister (ör. işletmesi adına alışveriş yapan esnaf).
- Satış tutarı, Vergi Usul Kanunu’ndaki fatura düzenleme sınırını aşar. Sınır her yıl güncellenir; güncel tutarı mali müşavirinizden teyit edin.
- Online sipariş: mağaza dışından verilen siparişlerde belge düzenleme biçimi ayrıca belirlenir.
Kasada faturalı satış yapıldığında satış ÖKC’de fatura bilgi fişiyle kapanır; bilgi fişi mali fiş toplamlarına girmez. Fatura, e-Fatura ya da e-Arşiv olarak ayrıca düzenlenir.
Kim e-Fatura’ya geçmek zorunda?
e-Fatura ve e-Arşiv uygulamalarına geçiş zorunluluğu brüt satış hasılatı gibi ölçütlere ve sektöre bağlıdır; dayanağı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleridir (e-Fatura için 509 Sıra No’lu Tebliğ başta olmak üzere). Eşikler zaman zaman değiştiği için burada tutar vermiyoruz. Güncel mevzuat GİB’in e-Belge portalında yayımlanır.
Faturayı kim keser: entegratör
Marketler e-Fatura ve e-Arşiv’i çoğunlukla bir özel entegratör üzerinden düzenler. Özel entegratörler GİB’den izin almış şirketlerdir; güncel liste e-Belge portalında yer alır. Kasa ve yönetim yazılımı faturayı entegratöre gönderir; entegratör GİB’e iletir ve saklar.
Kasada faturalı satış: kontrol listesi
- Alıcının VKN/TCKN ve unvan bilgisi doğru alınıyor mu?
- Mükellef sorgusu kendiliğinden yapılıp doğru belge türü seçiliyor mu?
- İnternet yokken fatura talebi kaybolmadan kuyruğa alınıyor mu?
- Faturalı satışlar ÖKC’de bilgi fişiyle kapanıyor ve gün sonunda ayrı izleniyor mu?
- Birden çok şirketiniz varsa her şirket kendi vergi numarası ve entegratörüyle mi fatura kesiyor?
Kasadaş’ta e-Fatura ve e-Arşiv
Kasada müşteri fatura isterse Kasadaş mükellef sorgusu yapar ve doğru belgeyi seçer; internet yoksa talep kuyruğa alınır, bağlantı gelince düzenlenir. Online siparişler yazar kasa fişiyle değil, e-Arşiv Fatura ile belgelenir. e-Fatura sağlayıcısı şirket (VKN) bazında atanır. Entegratör bağlantısı adaptör altyapısıyla yapılır; durum entegrasyonlar sayfasında.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve resmî metinlerin yerine geçmez. Mevzuat değişebilir; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Sık sorulanlar
Markette her satışa fatura kesmek gerekir mi?
Hayır. Perakende satış yazar kasa (ÖKC) fişiyle belgelenir. Müşteri fatura isterse ya da tutar fatura düzenleme sınırını aşarsa fatura düzenlenir; güncel sınır ve kurallar için mali müşavirinize danışın.
Müşterinin e-Fatura mükellefi olup olmadığını nasıl anlarım?
Alıcının vergi kimlik numarasıyla e-Fatura kayıtlı kullanıcı listesinde sorgu yapılır (mükellef sorgusu). Kayıtlıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv Fatura düzenlenir. Kasa programının bu sorguyu kendiliğinden yapması hatayı önler.
İnternet yokken fatura kesilebilir mi?
e-Belge, entegratöre ya da GİB sistemine bağlanarak düzenlenir. İnternet yoksa fatura talebi kaybolmamalı, kuyruğa alınıp bağlantı gelince düzenlenmelidir; yasal düzenleme süresine dikkat edilmelidir.
Kaynaklar
- GİB e-Belge portalı, e-Fatura hakkında (erişim: 2026-10-11)
- GİB e-Belge portalı, e-Arşiv Fatura hakkında (erişim: 2026-10-11)
- GİB e-Belge portalı, e-Fatura mevzuatı (erişim: 2026-10-11)
- GİB e-Belge portalı, e-Arşiv özel entegratör listesi (erişim: 2026-10-11)