Rehber
Z raporu nedir? X raporundan farkı ve gün sonu mutabakatı
· 6 dk okuma · Kasadaş ekibi
Kısa cevap: Z raporu, yazar kasadan (ÖKC) iş günü sonunda alınan günlük kapanış raporudur: günün satış toplamını, KDV dağılımını ve ödeme tiplerini gösterir ve mali hafızaya yazılır. X raporu aynı bilgileri gün içinde gösterir ama günü kapatmaz. Z toplamı, kasa programındaki satış toplamıyla her gün karşılaştırılmalıdır.
Z raporu nedir?
Z raporu, yazar kasadan (ÖKC) iş günü sonunda alınan günlük kapanış raporudur. Günün satış toplamını, KDV oranlarına göre dağılımı, ödeme tiplerini (nakit, kart vb.) ve fiş sayısını gösterir. Rapor alındığında gün kapanır ve bilgiler cihazın mali hafızasına yazılır. Uygulamada her iş günü sonunda bir Z raporu alınır ve saklanır.
Yeni nesil ÖKC’lerde Z raporlarına ait mali bilgiler, VUK 566 sayılı Tebliğle düzenlendiği üzere güvenli servis sağlayıcıları (ÖKC TSM merkezleri) üzerinden Gelir İdaresi Başkanlığına elektronik ortamda bildirilir.
X raporu nedir, farkı ne?
X raporu, gün içinde o ana kadarki toplamları gösteren ara rapordur. Vardiya değişiminde ya da öğle arasında “şu ana kadar ne sattık?” sorusuna cevap verir. Z raporundan farkı, günü kapatmamasıdır: X raporundan sonra satışa devam edilir.
| Rapor | Ne zaman | Günü kapatır mı? |
|---|---|---|
| X | Gün içi | Hayır |
| Z | Gün sonu | Evet |
Z raporu ile kasa programı neden tutmaz?
Kasa programındaki satış toplamı ile Z raporu her gün aynı olmalıdır. Fark çıkıyorsa nedeni çoğunlukla şunlardan biridir:
- ÖKC’ye gitmeyen satış: Programda tamamlanan ama ÖKC’de fişe dönüşmeyen satış. İyi bir programda bu olmaz; ÖKC fişi kesilmeden satış tamamlanmaz.
- İki kez kesilen fiş: Bağlantı koptuğunda satışın yeniden gönderilmesi. Kasa, açılışta ÖKC’ye son fişi sorarak bunu önlemelidir.
- Faturalı satışlar: Faturalı satışta ÖKC’den mali fiş yerine fatura bilgi fişi alınır; bu satışlar mali fiş toplamına girmez ve ayrı izlenmelidir.
- Yuvarlama: KDV’nin satır bazında mı, oran toplamında mı yuvarlandığı. Programın hesabı ÖKC’ninkiyle aynı olmalıdır.
- Ödeme tipi: Kartla alınan ödemenin nakit girilmesi gibi seçim hataları.
- Gün dönümü: Gece yarısını geçen vardiyada satışın hangi güne yazıldığı. İş günü, takvim gününe değil Z raporu dönemine göre sayılmalıdır.
Gün sonu mutabakatı nasıl yapılır?
- Kasiyer vardiya sonunda çekmeceyi sayar; sistem beklenen nakitle karşılaştırır (kasa açığı ve fazlası).
- ÖKC’den Z raporu alınır.
- Z toplamları, programdaki toplamlarla ödeme tipi ve KDV oranı bazında karşılaştırılır.
- Fark varsa nedeni bulunur ve kayda geçirilir. Mali açıdan esas olan ÖKC’nin Z raporudur; farkın muhasebe kaydını mali müşavirinizle belirleyin.
Kasadaş’ta Z raporu
Kasadaş gün sonunda ÖKC’den alınan Z toplamlarını sistemdeki satışlarla ödeme tipi ve KDV oranı bazında otomatik karşılaştırır. Fark varsa kayda geçer ve yöneticiye bildirilir. Faturalı satışların bilgi fişleri ayrı toplamda tutulur. Raporlarda iş günü Z raporu dönemine göre hesaplanır; panelde ayrıca bir “Z raporu farkları” raporu vardır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve resmî metinlerin yerine geçmez. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Sık sorulanlar
Z raporu ile X raporu arasındaki fark nedir?
X raporu o ana kadarki toplamları gösteren ara rapordur ve günü kapatmaz. Z raporu günlük kapanış raporudur; alındığında gün kapanır ve bilgiler mali hafızaya yazılır.
Z raporu GİB’e gönderiliyor mu?
Yeni nesil ÖKC’lerde Z raporlarına ait mali bilgiler, VUK 566 sayılı Tebliğle düzenlendiği üzere güvenli servis sağlayıcıları (ÖKC TSM merkezleri) üzerinden GİB’e elektronik ortamda bildirilir.
Z toplamı ile kasa programının toplamı neden farklı çıkar?
En sık nedenler: ÖKC’ye gitmeden kalan ya da iki kez kesilen satış, faturalı satışların bilgi fişi olarak ayrı tutulması, yuvarlama farkları, ödeme tipinin yanlış seçilmesi ve gün dönümünde açık kalan satışlardır.
Kaynaklar
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 566), YN ÖKC portalı (erişim: 2026-10-11)
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 483), güncel metin (erişim: 2026-10-11)
- GİB Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz portalı, Mevzuat (erişim: 2026-10-11)