Rehber

Tartılı ürün satışı: kasada tartım mı, etiketli terazi mi?

22 Ekim 2026 · 7 dk okuma · Kasadaş ekibi

Mevzuat son kontrol: 22 Ekim 2026. Tutar ve süreler bu tarihte resmî kaynaklarla karşılaştırıldı.

Kısa cevap: Markette tartılı ürün iki yolla satılır: reyondaki etiket basan terazi ağırlığı ve ürün kodunu barkoda yazar, kasada barkod okutulur; ya da ürün kasada, kasaya bağlı terazide tartılır ve kasiyer ürünü kasa koduyla (PLU) seçer. İki yolda da daranın düşülmesi zorunludur (Fiyat Etiketi Yönetmeliği md. 9/2) ve ticarette kullanılan teraziler periyodik muayeneye tabidir.

Tartılı ürün, fiyatı kilogram (ya da gram) üzerinden belirlenen ve her satışta tartılarak tutarı hesaplanan üründür: meyve, sebze, peynir, zeytin, kuruyemiş, et, şarküteri. Tartılı satışta iki şey birlikte doğru olmalıdır: ağırlık ve kilogram fiyatı. Biri yanlışsa müşteri ya fazla öder ya da işletme zarar eder.

Tartılı ürün markette nasıl satılır?

İki temel yol vardır:

Reyonda etiket basan terazi: Ürün reyonda tartılır, terazi ürün kodunu ve ağırlığı (ya da tutarı) içeren bir barkod etiketi basar. Kasiyer yalnız barkodu okutur. Barkodun yapısı terazi barkodu nasıl okunur? yazısında.
Kasaya bağlı terazi: Ürün kasada tartılır. Kasiyer ürünü kasa koduyla (PLU), hızlı tuşla ya da adıyla seçer; ağırlık teraziden kasa programına gelir, tutar programda hesaplanır.

Ölçüt	Etiket basan terazi (reyonda)	Kasaya bağlı terazi
Kasada hız	Yüksek: yalnız barkod okutulur	Tartım kasada yapılır, biraz daha yavaş
Personel	Reyonda tartan biri gerekir	Kasiyer tartar
Fiyat güncelleme	Fiyat teraziye de gönderilmeli	Fiyat yalnız kasa programında
Hata riski	Eski fiyatlı terazi, yanlış ürün tuşu	Yanlış kasa kodu, oynayan ölçüm
Uygun olduğu yer	Kalabalık manav ve şarküteri	Küçük market, büfe, tek kasa

Müşterinin kendi okuttuğu kasada tartılı ürünün nasıl satıldığı self servis kasa nedir? yazısında.

Kasaya bağlı terazi nasıl çalışır?

Kasaya bağlı terazi, kasa bilgisayarına çoğunlukla seri (RS-232) bağlantıyla takılır. Terazi ağırlığı iki biçimde gönderir:

Sürekli akış: terazi ağırlığı sürekli yayınlar, program son sabit değeri alır.
İstek ve yanıt: program “ağırlık?” diye sorar, terazi o anki değeri gönderir.

Hangi biçimin kullanıldığı terazinin kasa (ECR) arayüzüne bağlıdır. Kurulumda terazinin hangi porta takıldığı ve hangi biçimde konuştuğu bir kez ayarlanır.

Güvenli tartım için kasa programında üç kural aranır:

Ölçüm sabitlenmeden satış satırı oluşmamalı.
Sıfır ya da eksi ölçümle satış yapılmamalı.
Terazinin bağlantısı koptuğunda ağırlık elle girilemiyorsa ya da yetkiye bağlıysa hata ve suistimal azalır.

Kasa kodu (PLU) nasıl düzenlenir?

Kasa kodu, tartılı ürünü kasada hızlı bulmanın yoludur. İyi bir kod düzeni için:

Kodları kısa ve mantıklı tutun: manav bir aralıkta, şarküteri başka aralıkta.
Aynı kod terazide ve kasada aynı ürünü göstermeli.
Kasaya asılacak bir kod listesi hazırlayın; yeni kasiyer listeye bakarak öğrenir.
En sık satılan 20 ürünü hızlı tuşa da koyun.

Dara nasıl düşülür?

Fiyat Etiketi Yönetmeliği md. 9/2’ye göre 11 Ekim 2025’ten beri açıkta satılan ürünün net miktarı belirlenirken daranın düşülmesi zorunludur. Peynirin konduğu kap ya da zeytinin tartıldığı tabak daradır; poşet, streç film ve kese kâğıdı gibi birim fiyatı etkilemeyecek ambalajlar dara sayılmaz. Terazide dara ayarı yapılır ya da boş kap tartılıp dara alınır; etikete ve barkoda net ağırlık yazılır. Örnek hesap dara nedir? yazısında.

Raf etiketinde tartılı ürün nasıl gösterilir?

Tartılı ürünün raf etiketinde satış fiyatı ve birim fiyat kilogram cinsinden gösterilir; üretim yeri ve fiyatın uygulanmaya başladığı tarih de yer alır. Meyve ve sebzede HKS künyesi bilgisi de istenir (HKS künye nedir?). Çabuk bozulan meyve ve sebzede indirim etiketindeki önceki fiyat kuralı farklıdır (indirimde önceki fiyat).

Terazi muayenesi neden önemli?

Ticarette kullanılan teraziler 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu’na tabidir: damgalı olmalı ve Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği’nde belirlenen sürelerde periyodik muayeneye götürülmelidir. Süresi geçmiş damgayla terazi kullanmak yaptırım konusudur. Muayene takvimini ve başvuru yerini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüğünden ya da belediyenin ölçüler ve ayar biriminden öğrenin; terazinin damga tarihini bir yere not edin.

Tartılı satışta kontrol listesi

Terazi ile kasa programındaki kilogram fiyatları aynı mı? Fiyat değişikliği teraziye de gitti mi?
Dara ayarları kap türlerine göre tanımlı mı?
Terazi damgası güncel mi, muayene tarihi biliniyor mu?
Kasa kodu listesi kasada asılı mı?
Terazi etiketindeki barkod kasada okunuyor mu (önek ayarı)?
Fire olarak düşülen tartılı ürünler gün içinde kaydediliyor mu (fire ve kayıp takibi)?

Kasadaş’ta tartılı ürün

Kasadaş’ta tartılı ürün iki yolla satılır: etiket basan terazinin ağırlık ya da tutar gömülü barkodu okutulur ya da kasaya bağlı teraziden ağırlık alınır. Terazi kurulum sihirbazında seri port ve iletişim biçimiyle (sürekli akış ya da istek ve yanıt) seçilir. Oynayan ya da sıfır ölçümle satış yapılmaz, dara fiyatlandırılmaz. Kasiyer kasa kodunu yazıp Enter’a basar, ağırlık teraziden gelir; müşteri ekranında canlı ağırlık görünür. Kasa kodu listesi panelden A4 kağıda basılır, tartılı ürünler kilogram şablonlu raf etiketiyle çıkar. Ayrıntı kasa sayfasında, terazi bağlantısı donanım uyumu sayfasında.

Değişiklik günlüğü

22.10.2026: Yazı yayımlandı. Dara kuralı RG 11.10.2025/33044 metninden alındı.

Sık sorulanlar

Etiketli terazi mi kasaya bağlı terazi mi daha iyi?

Kalabalık manav ve şarküteri reyonunda etiket basan terazi kasayı hızlandırır: kasiyer yalnız barkod okutur. Küçük markette ya da tek kasada kasaya bağlı terazi ek bir terazi ve personel gerektirmez. Çoğu market ikisini birlikte kullanır.

Kasa kodu (PLU) nedir?

Kasa kodu, tartılı ürünün terazide ve kasada kullanılan kısa numarasıdır. Kasiyer kodu yazar, ağırlık teraziden gelir, tutar kilogram fiyatıyla hesaplanır.

Terazi muayenesi zorunlu mu?

Evet. Ticarette kullanılan teraziler 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği’ne göre damgalı olmalı ve periyodik muayeneye götürülmelidir. Süre ve başvuru takvimi yönetmelikte yazar; il müdürlüğünüzden ya da belediyenin ölçü ve ayar biriminden öğrenin.

Terazi oynarken satış yapılırsa ne olur?

Ağırlık sabitlenmeden alınan değer yanlış olabilir; müşteri ya fazla öder ya da eksik. Kasa programı yalnız sabit ve sıfırdan büyük ölçümü kabul etmelidir.

Kaynaklar

Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 11.10.2025/33044), md. 9/2 (dara) (erişim: 2026-10-22)
3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi) (erişim: 2026-10-22)
Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği, konsolide metin (Lexpera) (erişim: 2026-10-22)

Sözlükte: Terazi barkodu (ağırlık gömülü barkod), Kasa kodu (terazi PLU), Dara, Birim fiyat

Tüm rehber yazıları ·Market ve kasa sözlüğü