Rehber
Terazi barkodu nasıl okunur? Ağırlıklı EAN-13 barkod rehberi
· 6 dk okuma · Kasadaş ekibi
Kısa cevap: Terazi barkodu, etiket basan terazinin ürün kodunu ve ağırlığı tek bir 13 haneli EAN-13 numarasına yerleştirdiği barkoddur. Yaygın düzen 2 hane önek (ör. 27), 5 hane ürün kodu, 5 hane gram ve 1 kontrol basamağıdır: 2712345015004, 12345 numaralı üründen 1,500 kg demektir.
Terazi barkodu nedir?
Şarküteride ya da manavda tartılan ürüne yapıştırılan etiketteki barkod, sıradan bir ürün barkodu değildir. Etiket basan terazi, ürün kodunu ve ağırlığı (bazen tutarı) tek bir 13 haneli EAN-13 numarasının içine yerleştirir. Kasada bu barkod okutulunca program hem ürünü hem ağırlığı bilir; kasada ayrıca tartmaya ya da ağırlık yazmaya gerek kalmaz.
Barkodun yapısı
Yaygın düzen şöyledir:
| Hane | Örnek | Anlamı |
|---|---|---|
| 1–2 | 27 |
Önek: “bu bir mağaza içi tartım barkodu” |
| 3–7 | 12345 |
Ürün kodu (terazideki PLU) |
| 8–12 | 01500 |
Ağırlık, gram: 1.500 g = 1,500 kg |
| 13 | 4 |
Kontrol basamağı |
Örnek barkod: 2712345015004. Kilogram fiyatı 249,90 TL olan bir peynirse tutar 1,500 × 249,90 = 374,85 TL olur.
Düzen terazi markasına ve ayara göre değişebilir: ürün kodu 4 ya da 6 hane, değer alanı tutar olabilir. Önemli olan, terazide ve kasa programında aynı düzenin tanımlı olmasıdır.
Önekler: 20–29 ve 28’in özel durumu
GS1 sisteminde 2 ile başlayan EAN-13 numaraları kısıtlı dağıtım numaralarıdır (RCN): yalnız işletme içinde ya da ülke içinde, üye kuruluşun belirlediği kurala göre anlamlıdır. Dış ürün kataloglarında aranmazlar.
TOBB-GS1 Türkiye’nin barkod kılavuzuna göre mağaza ve depo içi numaralar 2 ile başlar; 28 öneki ise tedarikçilerin kullandığı ulusal ağırlıklı ürün numarasına ayrılmıştır. Yani 28 ile başlayan bir etiket genellikle tedarikçinin paketlediği tartılı üründen gelir; ürün eşlemesi de “tedarikçinin ağırlıklı ürün numarası ↔ sizin ürününüz” olarak yapılmalıdır. Kendi tartım etiketleriniz için 27 ya da 29 gibi öneklerden birini seçin.
Kontrol basamağı nasıl hesaplanır?
EAN-13’te son hane, ilk 12 haneden hesaplanır:
- Soldan sayınca tek sıradaki haneler 1 ile, çift sıradakiler 3 ile çarpılır.
- Hepsi toplanır.
- Toplamı bir üst 10’un katına tamamlayan sayı kontrol basamağıdır.
Örnek 271234501500 için: tek sıradakiler 2+1+3+5+1+0 = 12; çift sıradakiler (7+2+4+0+5+0) × 3 =
54; toplam 66; 70’e tamamlayan sayı 4. Barkod: 2712345015004.
Kasa programı, kontrol basamağı tutmayan barkodu reddetmelidir: yanlış okunan bir hane, başka bir ürünü ya da başka bir ağırlığı satmak demektir.
Dara ve net ağırlık
Fiyat Etiketi Yönetmeliği’ne 11 Ekim 2025’te eklenen hükme göre açıkta satılan ürünlerin net miktarı belirlenirken daranın düşülmesi zorunludur. Dara, ürünün birlikte tartıldığı kabın ağırlığıdır; birim fiyatı etkilemeyecek poşet, streç film ve kese kâğıdı gibi ambalajlar bu tanımın dışındadır. Terazide doğru dara ayarı, etikete net ağırlığın yazılmasını sağlar.
Kasada dikkat edilecekler
- Kontrol basamağı denetlenmeli, hatalı barkod reddedilmeli.
- Ağırlık ve tutar tam sayıyla (gram, kuruş) tutulmalı; ondalık hatası olmamalı.
- Aynı etiketin iki kez okutulması kasiyere uyarı olarak gösterilmeli.
- Terazi kasaya doğrudan bağlıysa oynayan, sıfır ya da aşırı yüklü ölçümle satış yapılmamalı.
Kasadaş’ta terazi barkodu
Kasadaş ağırlık ve tutar gömülü EAN-13 barkodları ayrıştırır; varsayılan düzen 27/28/29 önekli, 5 hane ürün kodu ve 5 hane gramdır, ayardan değiştirilebilir. Kontrol basamağı tutmayan barkod reddedilir. Terazi kasaya seri bağlantıyla da bağlanabilir; durum donanım uyumu sayfasında.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Terazi ve etiket ayarı için terazi üreticinizin kılavuzunu esas alın.
Sık sorulanlar
Terazi barkodu hangi rakamlarla başlar?
Mağaza içi barkodlar 2 ile başlayan GS1 kısıtlı dağıtım numaralarıdır (20–29). Terazilerde 27, 28 ve 29 önekleri yaygındır. TOBB-GS1 Türkiye kılavuzuna göre 28 öneki tedarikçilerin ulusal ağırlıklı ürün numarasına ayrılmıştır.
Barkodda ağırlık yerine tutar olabilir mi?
Evet. Bazı teraziler ağırlık yerine tutarı (kuruş) yazar. Hangisinin kullanıldığı terazide ve kasa programında aynı ayarlanmalıdır; yoksa 1,500 kg, 15,00 TL gibi okunabilir.
Kontrol basamağı tutmazsa ne olur?
Barkod hatalı okunmuş ya da basılmış demektir. Kasa programı bu barkodu reddetmeli, kasiyerden yeniden okutmasını istemelidir.
Kaynaklar
- GS1 General Specifications (GS1 genel şartnamesi) (erişim: 2026-10-11)
- GS1 Türkiye (TOBB) (erişim: 2026-10-11)
- Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 11.10.2025/33044): dara tanımı ve md. 9(2) (erişim: 2026-10-11)