Rehber
Dara nedir? Açıkta satılan üründe dara nasıl düşülür?
· 5 dk okuma · Kasadaş ekibi
Mevzuat son kontrol: . Tutar ve süreler bu tarihte resmî kaynaklarla karşılaştırıldı.
Kısa cevap: Dara, açıkta satılan malın birlikte tartıldığı kabın ağırlığıdır; poşet, streç film ve kese kâğıdı gibi birim fiyatı etkilemeyecek ambalajlar dara sayılmaz. Fiyat Etiketi Yönetmeliği md. 9/2’ye göre 11 Ekim 2025’ten beri açıkta satılan ürünün net miktarı belirlenirken daranın düşülmesi zorunludur: müşteri kabın ağırlığına ürün fiyatı ödemez.
Dara, açıkta satılan malın birlikte tartıldığı kabın ağırlığıdır. Peynirin konduğu plastik kap, zeytinin tartıldığı tabak ya da kuruyemişin konduğu karton kutu daradır. Fiyat Etiketi Yönetmeliği’ne 11 Ekim 2025’te eklenen hükümle, açıkta satılan ürünün net miktarı belirlenirken daranın düşülmesi zorunlu hâle geldi.
Yönetmelik dara için ne diyor?
11 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete’de (sayı 33044) yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren değişiklik iki hüküm getirdi:
- Tanım (md. 4): Dara; açık hâlde satılan malın birlikte tartıldığı plastik poşet, streç film ve kese kâğıdı gibi malın birim fiyatını etkilemeyecek nitelikteki ambalajlar hariç olmak üzere, malın birlikte tartıldığı kabın ağırlığıdır.
- Kural (md. 9/2): Açık hâlde satılan ürünlerin net miktarı belirlenirken daranın düşülmesi zorunludur.
Kısaca: müşteri kabın ağırlığına ürün fiyatı ödemez. Tanım, birim fiyatı etkilemeyen ince ambalajları (poşet, streç, kese kâğıdı) dara dışında tutar.
Hangi ambalaj dara sayılır?
| Ambalaj | Dara mı? |
|---|---|
| Plastik ya da köpük kap, tabak, tepsi | Evet, net miktardan düşülür. |
| Karton ya da plastik kutu | Evet, net miktardan düşülür. |
| Plastik poşet | Hayır, tanım dışında. |
| Streç film | Hayır, tanım dışında. |
| Kese kâğıdı | Hayır, tanım dışında. |
Tabloda olmayan bir ambalajda ölçüt, tanımdaki ifadedir: ambalaj malın birim fiyatını etkileyecek nitelikteyse daradır ve düşülür. Emin olmadığınız ambalajı ayrı tartın ve dara ayarını buna göre yapın.
Dara nasıl düşülür? Örnek hesap
Kilogram fiyatı 249,90 TL olan beyaz peynir, 30 gramlık plastik kapta tartılıyor. Terazi brüt 530 gram gösteriyor.
| Adım | Değer |
|---|---|
| Brüt ağırlık | 530 g |
| Dara (kap) | 30 g |
| Net ağırlık | 500 g |
| Tutar (net × kg fiyatı) | 0,500 × 249,90 = 124,95 TL |
| Dara düşülmeseydi | 0,530 × 249,90 = 132,45 TL |
Aradaki 7,50 TL, müşterinin kap için ödediği ürün fiyatıdır. Yönetmelik bunu yasaklar.
Terazide dara ayarı nasıl yapılır?
Etiket basan ve kasaya bağlı terazilerde dara üç yolla alınır:
- Boş kapla dara: Boş kap tartıya konur, dara tuşuna basılır, terazi sıfırlanır; sonra ürün konur.
- Kayıtlı dara: Sık kullanılan kapların ağırlığı teraziye kaydedilir ve ürünle (PLU) eşlenir.
- Elle dara: Kabın ağırlığı tartıya girilir.
Hangi yol seçilirse seçilsin, etikete ve barkoda net ağırlık yazılmalı, tutar net ağırlıkla hesaplanmalıdır. Terazi barkodundaki ağırlığın nasıl okunduğunu terazi barkodu rehberinde anlattık.
Etikette ne yazmalı?
Açıkta satılan mallarda rafta birim fiyatın (ör. kilogram fiyatı) gösterilmesi yeterlidir. Tartım etiketinde ise net ağırlık, birim fiyat ve tutar yer alır. Raf etiketindeki zorunlu bilgiler raf etiketinde zorunlu bilgiler yazısında.
Kontrol listesi
- Her terazide dara ayarı yapılıyor, personel dara tuşunu biliyor.
- Sık kullanılan kapların ağırlığı terazide kayıtlı.
- Tartım etiketinde net ağırlık yazıyor.
- Kasaya bağlı terazide oynayan ya da sıfır ölçümle satış yapılmıyor.
- Terazi kalibrasyonu ve muayenesi güncel.
Kasadaş’ta tartılı satış
Kasadaş’ta tartılı ürünün tutarı net ağırlık × kilogram fiyatı ile hesaplanır; dara fiyatlandırılmaz. Kasaya bağlı teraziden gelen ölçüm net ağırlıktır; oynayan, sıfır, aşırı yüklü ya da en düşük ağırlığın altındaki ölçümle satış yapılmaz. Terazi etiketindeki ağırlık gömülü barkod da net ağırlık olarak okunur. Ağırlık gram, tutar kuruş cinsinden tam sayıyla tutulur. Ayrıntı kasa sayfasında.
Değişiklik günlüğü
- 19.10.2026: Yazı yayımlandı. Dara tanımı ve md. 9/2 metni 11.10.2025 tarihli Resmî Gazete’den kontrol edildi.
Sık sorulanlar
Dara nedir?
Fiyat Etiketi Yönetmeliği md. 4’teki tanıma göre dara, açık hâlde satılan malın birlikte tartıldığı kabın ağırlığıdır. Plastik poşet, streç film ve kese kâğıdı gibi malın birim fiyatını etkilemeyecek nitelikteki ambalajlar bu tanımın dışındadır.
Açıkta satılan üründe dara düşmek zorunlu mu?
Evet. 11 Ekim 2025’te yürürlüğe giren değişiklikle Fiyat Etiketi Yönetmeliği md. 9’a eklenen ikinci fıkraya göre açık hâlde satılan ürünlerin net miktarı belirlenirken daranın düşülmesi zorunludur.
Poşet ağırlığı da düşülmeli mi?
Yönetmelikteki dara tanımı plastik poşet, streç film ve kese kâğıdı gibi birim fiyatı etkilemeyecek ambalajları dara dışında tutar. Zorunluluk, ürünün birlikte tartıldığı kap içindir: plastik kap, tabak ya da kutu gibi.
Terazi etiketindeki ağırlık brüt mü net mi olmalı?
Net olmalıdır. Terazide dara ayarı yapılır ya da kap boşken dara alınır; etikete ve barkoda kap düşülmüş net ağırlık yazılır, tutar da net ağırlık çarpı kilogram fiyatıyla hesaplanır.
Kaynaklar
- Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 11.10.2025/33044), md. 1 (dara tanımı) ve md. 4 (md. 9/2) (erişim: 2026-10-19)
- Fiyat Etiketi Yönetmeliği, konsolide metin (Lexpera) (erişim: 2026-10-19)
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, md. 54 (Mevzuat Bilgi Sistemi) (erişim: 2026-10-19)
Sözlükte: Dara, Birim fiyat, Terazi barkodu (ağırlık gömülü barkod)