Rehber

Mal kabul nasıl yapılır? Market için kontrol listesi

22 Ekim 2026 · güncelleme: 25 Ekim 2026 · 7 dk okuma · Kasadaş ekibi

Mevzuat son kontrol: 22 Ekim 2026. Tutar ve süreler bu tarihte resmî kaynaklarla karşılaştırıldı.

Kısa cevap: Mal kabul, tedarikçiden gelen malın irsaliye ve siparişle karşılaştırılıp sayılması, son kullanma tarihi, soğuk zincir ve ambalaj yönünden kontrol edilmesi ve stoğa alınmasıdır. Malın yanında sevk irsaliyesi bulunur (VUK md. 230); sebze ve meyvede künye bilgisi alınır. Eksik, fazla ve hasarlı kalemler kabul anında kayda geçer; sonradan fark edilen eksik, tedarikçiyle tartışmaya dönüşür.

Mal kabul, tedarikçiden gelen malın teslim alınırken sayılması, belgelerle karşılaştırılması, kalite ve tarih yönünden kontrol edilmesi ve stoğa alınmasıdır. Stok farklarının ve kayıp paranın önemli bir kısmı arka kapıda başlar: eksik gelen koli, sayılmadan imzalanan irsaliye, tarihi kısa ürün, ısınmış süt. Beş dakikalık düzgün bir kabul, ay sonundaki saatlerce süren fark aramasından ucuzdur.

Mal kabulde hangi belgeler olur?

Belge	Kim düzenler?	Ne işe yarar?
Sipariş	Siz	Ne istediğinizi gösterir
Sevk irsaliyesi / e-İrsaliye	Tedarikçi	Ne gönderildiğini gösterir; malın yanında bulunur
Fatura	Tedarikçi	Ne ödeyeceğinizi gösterir; teslimden en geç yedi gün içinde
Künye bilgisi	Hal kayıt sistemi	Sebze ve meyvenin kaynağını gösterir
Mal kabul tutanağı	Siz	Gerçekte ne geldiğini, eksik ve hasarı gösterir

VUK md. 230’a göre satılan mal, alıcıya teslim edilmek üzere taşınırken yanında sevk irsaliyesi bulunur. Fatura ise malın tesliminden itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir (VUK md. 231). Bu yüzden mal çoğu zaman faturadan önce gelir; kabulün ölçüsü irsaliye ve siparişinizdir.

Reyonunuzu işleten bir alt işleticinin (kasap, fırın gibi) satılmak üzere bıraktığı mal ise alış değildir: konsinye gelir, sevk irsaliyesiyle girer ve stok değerinize katılmaz (reyon kiralama ve alt işletici).

Mal kabul adım adım nasıl yapılır?

Araç gelmeden: bekleyen siparişi açın; ne geleceğini bilin.
Belgeyi alın: irsaliyeyi teslim edenden alın, sipariş numarasıyla eşleştirin.
Koli sayın: önce koli adedi irsaliyeyle karşılaştırılır.
Ürün okutun: koli ya da ürün barkodu okutulur; koli içi adet ürün kartındaki birim çevrimiyle hesaplanır.
Tarihi kontrol edin: her partinin son kullanma tarihi girilir; kalan ömrü kısa olan ayrılır.
Soğuk zinciri kontrol edin: soğuk ve dondurulmuş ürünün ısısına dokunarak ya da ölçerek bakın; erimiş ve tekrar donmuş ürün kabul edilmez.
Ambalajı kontrol edin: ezik, şişmiş, yırtık ve sızdıran ürün ayrılır.
Farkları yazın: eksik, fazla ve siparişte olmayan kalemler kabul ekranına ve irsaliyeye ya da tutanağa yazılır, teslim edene imzalatılır.
Stoğa alın: kabul onaylanınca mal stoğa girer, rafa FEFO kuralıyla dizilir (FEFO nedir?).

Sebze ve meyvede neye ek olarak bakılır?

Sebze ve meyve satan market, malın halden alındığını ya da hale bildirildiğini belgelemek ve denetimde künye bilgisini göstermek zorundadır. Künye numarası mal kabulde alınıp ürünle ilişkilendirilirse rafta ve etikette kullanılabilir. Ayrıntı HKS künye nedir? yazısında. Tartılı gelen üründe kabul ağırlığı da kontrol edilir; tartı darası düşülmüş net ağırlık esas alınır.

Hasarlı ve eksik mal ne yapılır?

Eksik: irsaliyede yazıp gelmeyen kalem, irsaliyenin üstüne ya da tutanağa yazılır. Fatura geldiğinde eksik kalem faturadan düşülmüş olmalıdır.
Fazla: siparişte olmayan ya da fazla gelen ürün ya geri verilir ya da kabul edilip siparişe eklenir; karar kabul anında verilir.
Hasarlı ya da tarihi kısa: kabul edilmez ve araçla geri gönderilir. Sonradan fark edilirse belgeyle tedarikçiye iade edilir; iade faturası düzenlenir (e-Arşiv fatura iptali ve iade faturası).

Son tüketim tarihi geçmiş gıda hiçbir koşulda kabul edilmez ve rafa çıkmaz: 5996 sayılı Kanunun 21. maddesine göre güvenilir olmayan gıda piyasaya arz edilemez.

Mal kabulden sonra ne yapılır?

Fatura geldiğinde mal kabulle satır satır karşılaştırılır: miktar, birim fiyat, iskonto (alış faturası nasıl kontrol edilir?).
Belge altı iskonto ve nakliye ürünlere dağıtılır; gerçek maliyet bulunur.
Maliyeti değişen ürünün satış fiyatı gözden geçirilir; fiyat değişirse etiket basılır (raf etiketi nasıl basılır?).

Mal kabul kontrol listesi

Sipariş açık, ne geleceği belli.
İrsaliye alındı, siparişle eşleşti.
Koli adedi irsaliyeyle tutuyor.
Ürünler okutuldu, birim çevrimi doğru.
Parti ve son kullanma tarihi girildi.
Soğuk zincir kontrol edildi.
Hasarlı ürün ayrıldı, geri gönderildi.
Sebze ve meyvede künye bilgisi alındı.
Eksik ve fazla tutanağa yazıldı, imzalatıldı.
Kabul onaylandı, mal stoğa girdi.

Kasadaş’ta mal kabul

Kasadaş’ta mal kabulde ürün ya da koli barkodu telefonla, el terminaliyle ya da panelde okutulur. Parti, son kullanma tarihi ve gerekiyorsa HKS künye numarası girilir. Eksik, fazla ve siparişte olmayan kalemler kabul ekranında ayrı ayrı görünür. Tedarikçinin e-faturası çekilip mal kabulle eşlenir; belge altı iskonto ve nakliye maliyete dağıtılır. Hasarlı ya da tarihi geçen ürün belgeyle tedarikçiye iade edilir. Ayrıntı stok ve satın alma ve mobil yönetim sayfalarında.

Değişiklik günlüğü

22.10.2026: Yazı yayımlandı. Sevk irsaliyesi ve fatura süresi VUK md. 230 ve 231, satış yasağı 5996 sayılı Kanun md. 21 metninden kontrol edildi.

Sık sorulanlar

Mal kabulde hangi belgeler kontrol edilir?

Malın yanındaki sevk irsaliyesi (ya da e-İrsaliye bilgisi), sizin verdiğiniz sipariş ve varsa fatura. Sebze ve meyvede künye bilgisi de alınır. Belgelerdeki miktar ile gelen mal karşılaştırılır.

Eksik ya da hasarlı gelen mal ne yapılır?

Kabul anında kayda geçer ve irsaliyeye ya da tutanağa yazılır; teslim eden kişiye imzalatılır. Hasarlı ürün kabul edilmez ya da tedarikçiye iade edilir. Sonradan bildirilen eksik çoğu zaman kabul görmez.

Son kullanma tarihi kısa gelen ürün kabul edilmeli mi?

Tedarikçiyle bir asgari kalan ömür kuralı belirleyin. Tarihi bu kuralın altında gelen ürün kabul edilmez ya da iade koşulu yazılı alınarak kabul edilir.

Mal kabul mü önce, fatura mı?

Mal kabul önce yapılır ve gelen gerçek miktar kaydedilir. Fatura geldiğinde mal kabulle karşılaştırılır; faturada fazla ya da pahalı satır varsa onaydan önce düzeltilir.

Kaynaklar

213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 230 (sevk irsaliyesi) ve 231 (Mevzuat Bilgi Sistemi) (erişim: 2026-10-22)
Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmelik (RG 7.7.2012/28346) (erişim: 2026-10-22)
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, md. 21 (Mevzuat Bilgi Sistemi) (erişim: 2026-10-22)

Sözlükte: Mal kabul, SKT (son kullanma tarihi), Maliyete dağıtım (landed cost), Sayım farkı

Tüm rehber yazıları ·Market ve kasa sözlüğü