# Terazi barkodu nasıl okunur? Ağırlıklı EAN-13 barkod rehberi

Adres: https://kasadas.com/rehber/terazi-barkodu-nasil-okunur/ · Yayım: 2026-10-11 · Yazar: Kasadaş ekibi

**Kısa cevap:** Terazi barkodu, etiket basan terazinin ürün kodunu ve ağırlığı tek bir 13 haneli EAN-13 numarasına yerleştirdiği barkoddur. Yaygın düzen 2 hane önek (ör. 27), 5 hane ürün kodu, 5 hane gram ve 1 kontrol basamağıdır: 2712345015004, 12345 numaralı üründen 1,500 kg demektir.

## Terazi barkodu nedir?

Şarküteride ya da manavda tartılan ürüne yapıştırılan etiketteki barkod, sıradan bir ürün barkodu
değildir. Etiket basan terazi, **ürün kodunu** ve **ağırlığı** (bazen tutarı) tek bir 13 haneli
EAN-13 numarasının içine yerleştirir. Kasada bu barkod okutulunca program hem ürünü hem ağırlığı
bilir; kasada ayrıca tartmaya ya da ağırlık yazmaya gerek kalmaz.

## Barkodun yapısı

Yaygın düzen şöyledir:

| Hane | Örnek   | Anlamı                                   |
| ---- | ------- | ---------------------------------------- |
| 1–2  | `27`    | Önek: “bu bir mağaza içi tartım barkodu” |
| 3–7  | `12345` | Ürün kodu (terazideki PLU)               |
| 8–12 | `01500` | Ağırlık, gram: 1.500 g = 1,500 kg        |
| 13   | `4`     | Kontrol basamağı                         |

Örnek barkod: **2712345015004**. Kilogram fiyatı 249,90 TL olan bir peynirse tutar
1,500 × 249,90 = **374,85 TL** olur.

Düzen terazi markasına ve ayara göre değişebilir: ürün kodu 4 ya da 6 hane, değer alanı tutar
olabilir. Önemli olan, terazide ve kasa programında **aynı düzenin** tanımlı olmasıdır.

## Önekler: 20–29 ve 28’in özel durumu

GS1 sisteminde 2 ile başlayan EAN-13 numaraları **kısıtlı dağıtım numaralarıdır (RCN)**: yalnız
işletme içinde ya da ülke içinde, üye kuruluşun belirlediği kurala göre anlamlıdır. Dış ürün
kataloglarında aranmazlar.

TOBB-GS1 Türkiye’nin barkod kılavuzuna göre mağaza ve depo içi numaralar 2 ile başlar; **28
öneki** ise tedarikçilerin kullandığı **ulusal ağırlıklı ürün numarasına** ayrılmıştır. Yani 28
ile başlayan bir etiket genellikle tedarikçinin paketlediği tartılı üründen gelir; ürün eşlemesi
de “tedarikçinin ağırlıklı ürün numarası ↔ sizin ürününüz” olarak yapılmalıdır. Kendi tartım
etiketleriniz için 27 ya da 29 gibi öneklerden birini seçin.

## Kontrol basamağı nasıl hesaplanır?

EAN-13’te son hane, ilk 12 haneden hesaplanır:

1. Soldan sayınca **tek** sıradaki haneler 1 ile, **çift** sıradakiler 3 ile çarpılır.
2. Hepsi toplanır.
3. Toplamı bir üst 10’un katına tamamlayan sayı kontrol basamağıdır.

Örnek `271234501500` için: tek sıradakiler 2+1+3+5+1+0 = 12; çift sıradakiler (7+2+4+0+5+0) × 3 =
54; toplam 66; 70’e tamamlayan sayı **4**. Barkod: 2712345015004.

Kasa programı, kontrol basamağı tutmayan barkodu reddetmelidir: yanlış okunan bir hane, başka bir
ürünü ya da başka bir ağırlığı satmak demektir.

## Dara ve net ağırlık

Fiyat Etiketi Yönetmeliği’ne 11 Ekim 2025’te eklenen hükme göre açıkta satılan ürünlerin net
miktarı belirlenirken **daranın düşülmesi zorunludur**. Dara, ürünün birlikte tartıldığı kabın
ağırlığıdır; birim fiyatı etkilemeyecek poşet, streç film ve kese kâğıdı gibi ambalajlar bu
tanımın dışındadır. Terazide doğru dara ayarı, etikete net ağırlığın yazılmasını sağlar.

## Kasada dikkat edilecekler

- Kontrol basamağı denetlenmeli, hatalı barkod reddedilmeli.
- Ağırlık ve tutar tam sayıyla (gram, kuruş) tutulmalı; ondalık hatası olmamalı.
- Aynı etiketin iki kez okutulması kasiyere uyarı olarak gösterilmeli.
- Terazi kasaya doğrudan bağlıysa oynayan, sıfır ya da aşırı yüklü ölçümle satış yapılmamalı.

## Kasadaş’ta terazi barkodu

Kasadaş ağırlık ve tutar gömülü EAN-13 barkodları ayrıştırır; varsayılan düzen 27/28/29 önekli,
5 hane ürün kodu ve 5 hane gramdır, ayardan değiştirilebilir. Kontrol basamağı tutmayan barkod
reddedilir. Terazi kasaya seri bağlantıyla da bağlanabilir; durum
[donanım uyumu](https://kasadas.com/donanim-uyumu/#terazi) sayfasında.

## Sık sorulanlar

**Terazi barkodu hangi rakamlarla başlar?** Mağaza içi barkodlar 2 ile başlayan GS1 kısıtlı dağıtım numaralarıdır (20–29). Terazilerde 27, 28 ve 29 önekleri yaygındır. TOBB-GS1 Türkiye kılavuzuna göre 28 öneki tedarikçilerin ulusal ağırlıklı ürün numarasına ayrılmıştır.

**Barkodda ağırlık yerine tutar olabilir mi?** Evet. Bazı teraziler ağırlık yerine tutarı (kuruş) yazar. Hangisinin kullanıldığı terazide ve kasa programında aynı ayarlanmalıdır; yoksa 1,500 kg, 15,00 TL gibi okunabilir.

**Kontrol basamağı tutmazsa ne olur?** Barkod hatalı okunmuş ya da basılmış demektir. Kasa programı bu barkodu reddetmeli, kasiyerden yeniden okutmasını istemelidir.


## Kaynaklar

1. [GS1 General Specifications (GS1 genel şartnamesi)](https://ref.gs1.org/standards/genspecs/) (erişim: 2026-10-11)
2. [GS1 Türkiye (TOBB)](https://gs1tr.org/) (erişim: 2026-10-11)
3. [Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 11.10.2025/33044): dara tanımı ve md. 9(2)](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/10/20251011-6.htm) (erişim: 2026-10-11)