# Gider pusulası ne zaman kesilir? Müstahsil makbuzu farkı

Adres: https://kasadas.com/rehber/gider-pusulasi-ne-zaman-kesilir/ · Yayım: 2026-10-22 · Mevzuat son kontrol: 2026-10-22 · Yazar: Kasadaş ekibi

**Kısa cevap:** Gider pusulası, belge düzenleme zorunluluğu olmayan kişilerden yapılan alım için alıcının düzenleyip satana imzalattığı belgedir (VUK md. 234). Markette en çok vergiden muaf esnaftan alımda ve tüketiciden iade alınan malda kullanılır; teslimden itibaren en geç yedi gün içinde, iki nüsha düzenlenir. Gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiden alımda müstahsil makbuzu düzenlenir (VUK md. 235).

**Gider pusulası**, fatura ya da benzeri belge düzenleme zorunluluğu olmayan bir kişiden mal ya da
hizmet alındığında, belgeyi satıcı yerine **alıcının** düzenlediği belgedir. Alıcı belgeyi düzenler,
satana imzalatır ve bir nüshasını ona verir. Böylece alım kayda girer ve gider olarak belgelenir.

## Gider pusulası ne zaman düzenlenir?

Vergi Usul Kanunu’nun 234. maddesine göre birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde
tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan serbest meslek erbabı ve çiftçiler; **bu Kanun
kapsamındaki belgeleri düzenleme zorunluluğu bulunmayanlara** yaptırdıkları işler ya da onlardan
satın aldıkları mallar için gider pusulası düzenler. Gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçilerden
alınan mallar bu kuralın dışındadır; onlar için müstahsil makbuzu düzenlenir.

Markette karşılaşılan başlıca durumlar:

| Durum                                                    | Belge                 |
| -------------------------------------------------------- | --------------------- |
| Vergiden muaf esnaftan alım (ör. evde üretilen ürün)     | Gider pusulası        |
| Belge düzenleme zorunluluğu olmayan kişiye yaptırılan iş | Gider pusulası        |
| Nihai tüketiciden iade alınan mal                        | Gider pusulası        |
| Gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiden ürün alımı    | Müstahsil makbuzu     |
| Fatura düzenleyen tedarikçiden alım                      | Tedarikçinin faturası |

Vergiden muaf esnaf için düzenlenen gider pusulası, VUK md. 234’e göre **o kişilerin verdiği
fatura hükmündedir**.

## Gider pusulasında neler yazar?

VUK md. 234’e göre gider pusulası şunları içerir:

- işin mahiyeti, emtianın cinsi ve nevi,
- miktar ve bedel, iş ücreti,
- işi yaptıran ile yapanın ya da malı alan ile satanın adı, soyadı (tüzel kişilerde unvanı) ve
  adresi,
- tarih.

Gider pusulası **iki nüsha** düzenlenir, bir nüshası işi yapana ya da malı satana verilir. Seri ve
sıra numarasıyla teselsül ettirilir.

## Gider pusulası kaç gün içinde düzenlenir?

Malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren **en geç yedi gün** içinde. Bu süre içinde
düzenlenmeyen gider pusulası **hiç düzenlenmemiş sayılır** (VUK md. 234). Fatura için de aynı yedi
günlük süre geçerlidir (VUK md. 231).

## Hangi belgeler gider pusulası yerine geçer?

VUK md. 234’e göre, gider pusulasında bulunması gereken bilgileri içermek kaydıyla:

- Mal ya da hizmet bedeli yedi günlük süre içinde satıcıya **banka, ödeme kuruluşu ya da PTT**
  aracılığıyla ödenirse bu kurumların düzenlediği belgeler,
- 6502 sayılı Kanun kapsamında satın alınan malların iadesinde, iade bedeli bu kurumlar aracılığıyla
  ödenirse bu kurumların düzenlediği belgeler,
- belge düzenleme zorunluluğu olmayan kamu kurumlarının kendi mevzuatına göre düzenlediği belgeler

gider pusulası yerine geçer. Kartla yapılan satışın iadesinin karta yapılması ikinci duruma
örnektir. Nakit iadede ise gider pusulası düzenlenir.

## Gider pusulasında vergi kesintisi var mı?

Bazı alımlarda ödemeyi yapan, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine göre gelir vergisi kesintisi
(stopaj) yapmak ve bunu beyan etmek zorunda olabilir. Kesintinin gerekip gerekmediği ve oranı,
satıcının durumuna ve alınan malın türüne göre değişir. Gider pusulası düzenlemeden önce mali
müşavirinize danışın.

## Müstahsil makbuzu ile farkı ne?

| Konu           | Gider pusulası                                     | Müstahsil makbuzu                       |
| -------------- | -------------------------------------------------- | --------------------------------------- |
| Dayanak        | VUK md. 234                                        | VUK md. 235                             |
| Kimden alımda? | Belge düzenleme zorunluluğu olmayanlar, muaf esnaf | Gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçi |
| Kim düzenler?  | Alıcı                                              | Alıcı                                   |
| Ne zaman?      | Teslimden itibaren en geç yedi gün                 | Bedel ödendiği sırada                   |
| Nüsha          | İki                                                | İki                                     |

Sebze ve meyvede halden ya da üreticiden alımda ayrıca HKS kuralları geçerlidir
([HKS künye nedir?](https://kasadas.com/rehber/hks-kunye-nedir/)).

## e-Gider Pusulası zorunlu mu?

VUK 509 Sıra No’lu Tebliğ’in IV.6 bölümüne göre e-Gider Pusulası, kağıt gider pusulasıyla aynı
hukuki niteliktedir. GİB’in riskli bulup yazılı bildirimle en az üç ay süre vererek zorunlu tuttuğu
mükellefler dışında **isteğe bağlıdır**. Uygulamaya girmek isteyen mükellefin e-Fatura
kullanıcısı olması ve başvurması gerekir. e-Belge uygulamalarının genel tablosu için
[e-Fatura ve e-Arşiv farkı](https://kasadas.com/rehber/e-fatura-ve-e-arsiv-farki/) yazısına bakın.

## Kontrol listesi

- Satıcı belge düzenleyebiliyor mu? Düzenleyebiliyorsa onun faturası alınır.
- Satıcı gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçi mi? Öyleyse müstahsil makbuzu.
- Gider pusulası yedi gün içinde, iki nüsha ve imzalı mı?
- Ödeme bankadan mı yapıldı? Dekont gider pusulası bilgilerini içeriyor mu?
- Vergi kesintisi gerekiyor mu? Mali müşavirle netleşti mi?

## Kasadaş’ta belge ve gider kaydı

Kasadaş’ta giderler kategori, KDV oranı ve belge görseliyle panelden ya da yönetim uygulamasından
fişin fotoğrafı çekilerek girilir; tekrarlayan giderler ve hatırlatma vardır. Muhasebe aktarımı
mali müşavirinizin programına uygun biçimde hazırlanır. Gider pusulası ve müstahsil makbuzu
Kasadaş’ta düzenlenmez; bu belgeler mali müşavirinizin kullandığı programla ya da GİB portalından
düzenlenir. Online sipariş kısmi iadesinde düzenlenen gider pusulasının numarası ve tarihi iade
kaydına girilir. Ayrıntı [raporlar ve muhasebe](https://kasadas.com/ozellikler/raporlar-ve-muhasebe/) sayfasında.

## Değişiklik günlüğü

- 22.10.2026: Yazı yayımlandı. Gider pusulası ve müstahsil makbuzu kuralları VUK md. 234 ve 235,
  e-Gider Pusulası VUK 509 IV.6 metninden kontrol edildi.

## Sık sorulanlar

**Gider pusulasını kim düzenler?** Alıcı düzenler. VUK md. 234’e göre birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, basit usulde vergilendirilenler ile defter tutmak zorunda olan serbest meslek erbabı ve çiftçiler, belge düzenleme zorunluluğu olmayanlardan yaptıkları alımlar için gider pusulası düzenleyip satana imzalatır.

**Gider pusulası kaç gün içinde kesilir?** Malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde. Bu süre içinde düzenlenmeyen gider pusulası hiç düzenlenmemiş sayılır.

**Köylüden alınan ürün için gider pusulası mı kesilir?** Gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiden alınan ürün için gider pusulası değil müstahsil makbuzu düzenlenir (VUK md. 235). Satıcı vergiden muaf esnafsa gider pusulası düzenlenir.

**e-Gider Pusulası zorunlu mu?** VUK 509 Sıra No’lu Tebliğ’e göre e-Gider Pusulası, GİB’in yazılı bildirimle zorunlu tuttuğu mükellefler dışında isteğe bağlıdır. Uygulamaya girmek için e-Fatura kullanıcısı olmak ve başvurmak gerekir.


## Kaynaklar

1. [213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 234 (gider pusulası) ve 235 (müstahsil makbuzu) (Mevzuat Bilgi Sistemi)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.4.213.pdf) (erişim: 2026-10-22)
2. [VUK Genel Tebliği (Sıra No: 509), dipnotlu güncel metin, IV.6 (e-Gider Pusulası)](https://ebelge.gib.gov.tr/dosyalar/tebligler/Dipnotlu_Guncel_Sekli_ile_509_Sira_No%27lu_VUK_Genel_Tebligi.pdf) (erişim: 2026-10-22)
3. [193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, md. 94 (vergi kesintisi) (Mevzuat Bilgi Sistemi)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.193.pdf) (erişim: 2026-10-22)