# Barkod türleri: EAN-13, terazi ve mağaza içi barkod

Adres: https://kasadas.com/rehber/barkod-turleri/ · Yayım: 2026-10-22 · Mevzuat son kontrol: 2026-10-22 · Yazar: Kasadaş ekibi

**Kısa cevap:** Markette en yaygın barkod 13 haneli EAN-13’tür; küçük paketlerde 8 haneli EAN-8, ithal ürünlerde 12 haneli UPC-A, kolilerde 14 haneli ITF-14 görülür. 2 ile başlayan (20–29) numaralar mağaza içinde kullanılmak üzere ayrılmıştır: terazi barkodu ve barkodsuz ürüne verilen mağaza içi barkod bu aralıktadır. Kendi ürününe barkod almak isteyen üretici, GS1 Türkiye’ye üye olarak firma numarası alır.

**Barkod**, bir ürün numarasının makinenin okuyabileceği çizgilere dönüştürülmüş hâlidir. Kasada
okutulan çizgilerin arkasında bir numara vardır ve kasa programı o numarayla ürünü bulur. Markette
karşılaşılan barkodların çoğu küresel bir standarda göre verilir; bir kısmı ise yalnız mağazanın
içinde anlamlıdır. Hangisinin hangisi olduğunu bilmek, kasada “ürün bulunamadı” sorununun yarısını
çözer.

## Markette hangi barkod türleri var?

| Barkod            | Hane     | Nerede görülür?                          | Not                                          |
| ----------------- | -------- | ---------------------------------------- | -------------------------------------------- |
| EAN-13            | 13       | Ambalajlı ürünlerin çoğu                 | En yaygın perakende barkodu                  |
| EAN-8             | 8        | Küçük paketler (sakız, küçük kozmetik)   | Ambalaj küçük olduğu için kısa               |
| UPC-A             | 12       | Bazı ithal ürünler                       | Başına 0 eklenince 13 haneli numara olur     |
| ITF-14            | 14       | Koli ve dış ambalaj                      | Mal kabulde okutulur, kasada değil           |
| Terazi barkodu    | 13       | Tartılı ürün etiketi                     | 2 ile başlar; içinde ağırlık ya da fiyat var |
| Mağaza içi barkod | 13       | Barkodsuz ürüne mağazanın verdiği numara | 2 ile başlar; yalnız o mağazada anlamlı      |
| Karekod (QR)      | Değişken | Kampanya, ödeme, sadakat kartı           | Ürün tanıma için kullanılmaz                 |

Bu numaraların ortak adı **GTIN**’dir (Global Trade Item Number). EAN-8, UPC-A, EAN-13 ve ITF-14
aynı numara ailesinin farklı uzunluktaki biçimleridir.

## EAN-13 numarası nasıl okunur?

Bir EAN-13 numarası üç parçadan oluşur:

1. **Firma öneki:** GS1’in üyeye verdiği numara. Başındaki üç hane, numarayı hangi ülke
   kuruluşunun verdiğini gösterir; GS1 Türkiye için 868 ve 869’dur.
2. **Ürün numarası:** firmanın kendi ürünlerine verdiği sıra numarası.
3. **Kontrol basamağı:** son hane, diğer 12 haneden hesaplanır ve yanlış okumayı yakalar.

Önemli bir yanlış bilgi: 868 ya da 869 ile başlayan barkod, malın Türkiye’de üretildiğini
göstermez; yalnız numaranın Türkiye’deki GS1 kuruluşundan alındığını gösterir. Menşe etikette
ayrıca yazılır ([raf etiketinde zorunlu bilgiler](https://kasadas.com/rehber/raf-etiketinde-zorunlu-bilgiler/)).

## 2 ile başlayan barkod ne demek?

GS1 standardında 20–29 ile başlayan numaralar **kısıtlı dolaşım numarası** (RCN) olarak ayrılmıştır:
yalnız bir şirketin ya da mağazanın içinde kullanılır, dışarıda anlamı yoktur. Markette iki
kullanımı vardır:

- **Terazi barkodu:** terazi ürün kodunu ve ağırlığı (ya da tutarı) 13 haneye yerleştirir. Yapısı
  ve örnek okuma [terazi barkodu nasıl okunur?](https://kasadas.com/rehber/terazi-barkodu-nasil-okunur/) yazısında.
- **Mağaza içi barkod:** barkodu olmayan ürüne (dökme ürün, yerel üretici malı, paketlenmiş
  şarküteri) mağazanın verdiği numara.

İki kullanım aynı aralıkta olduğu için hangi öneklerin terazi, hangilerinin mağaza içi barkod
olduğu kasa programında ve terazide aynı tanımlanmalıdır.

## Barkod nasıl alınır?

Barkod almak, ürünü **üreten ya da kendi markasıyla piyasaya süren** işletmenin işidir:

- Üretici GS1 Türkiye’ye üye olur ve bir firma öneki alır.
- Ürün numaralarını bu önekle kendisi oluşturur ve her ürün çeşidine (boy, tat, ambalaj) ayrı
  numara verir.
- Numara ambalaja basılır; ürünü satan zincir ve marketler bu numarayı kullanır.

Başkasının ürününü satan market barkod almaz; ambalajdaki barkodu kullanır. Kendi markalı ürün
(örneğin kendi paketlediğiniz kuruyemiş) zincir dışına da satılacaksa GS1 numarası gerekir;
yalnız kendi mağazalarınızda satılacaksa mağaza içi barkod yeterli olabilir. Üyelik koşulları ve
ücretleri için [GS1 Türkiye](https://gs1tr.org/) sitesine bakın.

## Barkodsuz ürün kasada nasıl satılır?

Üç yol vardır:

1. **Mağaza içi barkod:** ürüne 2 ile başlayan bir numara verilir, etiket yazıcısıyla basılıp
   yapıştırılır ([raf etiketi nasıl basılır?](https://kasadas.com/rehber/raf-etiketi-nasil-basilir/)).
2. **Kasa kodu (PLU):** sık satılan tartılı ürün için kısa bir kod; kasiyer kodu yazar, ağırlık
   teraziden gelir ([tartılı ürün satışı](https://kasadas.com/rehber/tartili-urun-satisi/)).
3. **Hızlı tuş:** ekmek, poşet, simit gibi ürünler kasada tek dokunuşla eklenir
   ([plastik poşet ücreti](https://kasadas.com/rehber/plastik-poset-ucreti/)).

Ürünü adıyla arayıp satmak son çaredir; yavaştır ve yanlış ürün seçme riski taşır.

## Barkod kasada neden okunmuyor?

| Belirti                                | Olası neden                                 | Çözüm                                      |
| -------------------------------------- | ------------------------------------------- | ------------------------------------------ |
| Okuyucu bip diyor, ürün bulunamıyor    | Numara sistemde tanımlı değil               | Ürün kartına barkodu ekleyin               |
| Bazı ürünlerde başta fazladan karakter | Okuyucu barkod türü öneki gönderiyor        | Okuyucu ayarını ya da programı düzeltin    |
| UPC’li ürün bulunamıyor                | 12 hane ile 13 hane eşleşmiyor              | Programın başa 0 ekleyerek araması gerekir |
| Terazi etiketi okunmuyor               | Önek terazi barkodu olarak tanımlı değil    | Önek ayarını terazi ile eşleyin            |
| Okuyucu hiç tepki vermiyor             | Baskı soluk, barkod buruşuk ya da çok küçük | Etiketi yeniden basın                      |

## Kasadaş’ta barkod

Kasadaş’ta bir ürün kartında birden çok barkod tutulur; okutulan numara GS1 eşdeğerleriyle (12
haneli UPC ile 13 haneli EAN gibi) ve okuyucunun eklediği önekler ayıklanarak her yerde aynı
biçimde çözülür. Barkodu olmayan ürüne mağaza içi barkod verilir. Yeni ürün açarken barkodla
merkezi katalogda arama yapılıp ad ve bilgiler önerilir. Terazi barkodunun varsayılan düzeni
27/28/29 önekli 5 hane ürün kodu ve 5 hane gramdır, ayardan değiştirilebilir; tartılı ürün kasa
koduyla da satılır. Ayrıntı [kasa](https://kasadas.com/ozellikler/kasa/) ve
[çok şube ve merkez yönetimi](https://kasadas.com/ozellikler/cok-sube-ve-merkez-yonetimi/) sayfalarında.

## Değişiklik günlüğü

- 22.10.2026: Yazı yayımlandı. Numara yapısı ve kısıtlı dolaşım aralığı GS1 General
  Specifications’tan alındı.

## Sık sorulanlar

**Barkod nasıl alınır?** Kendi ürününü üreten ya da kendi markasıyla piyasaya süren işletme GS1 Türkiye’ye üye olur ve bir firma numarası alır; ürün numaralarını bu numarayla kendisi oluşturur. Başkasının ürününü satan market, ürünün üzerindeki barkodu kullanır; barkod almaz.

**Barkodsuz ürün kasada nasıl satılır?** Mağaza içinde kullanılmak üzere 2 ile başlayan bir numara verilir ve etiket yazıcısıyla basılıp ürüne yapıştırılır. Tartılı ürünler ise terazi barkoduyla ya da kasa koduyla (PLU) satılır.

**869 ile başlayan barkod Türk malı mı demek?** Hayır. 868 ve 869 önekleri numarayı GS1 Türkiye’nin verdiğini gösterir, malın üretildiği ülkeyi değil. Menşe bilgisi etikette ve ambalajda ayrıca yazılır.

**Aynı ürünün iki barkodu olabilir mi?** Olabilir. Tekli ürün ile koli farklı barkod taşır; aynı ürünün eski ve yeni ambalajı ya da ithal sürümü de farklı numaralı olabilir. Ürün kartında birden çok barkod tanımlanırsa hepsi aynı ürünü getirir.


## Kaynaklar

1. [GS1 General Specifications (GTIN, kısıtlı dolaşım numaraları)](https://ref.gs1.org/standards/genspecs/) (erişim: 2026-10-22)
2. [GS1 Türkiye](https://gs1tr.org/) (erişim: 2026-10-22)